دبير کميته فقهي سازمان بورس؛ ابعاد و نتايج بررسي فقهي معاملات فارکس را تشريح کرد:

آنچه امروزه به عنوان بازار فارکس در اينترنت مطرح است، شکل ساده خود را از دست داده و به جاي خريد و فروش واقعي ارز به معاملات صوري و مجازي مي‌پردازد که از نظر شرعي داراي اشکالاتي است و موجب حرمت و عدم جواز اين نوع معاملات مي‌شود.

به گزارش پايگاه اطلاع‌رساني بازار سرمايه(سنا)، دبير کميته فقهي سازمان بورس و اوراق بهادار، در خصوص مسائل فقهي معاملات فارکس گفت: شکل ساده معاملات فارکس از نظر شرعي اشکالي ندارد، زيرا تمام شرايط معامله را دارد و شرطي که مخالف شرع باشد، قيد نشده است.

سيدعباس موسويان ادامه داد: اگر اين نوع معامله از طريق اينترنت نيز انجام گيرد و تمام شرايط معامله در آن رعايت شود، به طور شرعي جايز است.

 

شکل ساده معاملات فارکس

وي توضيح داد: شکل ساده بازار فارکس، بازاري است که در آن ارزهاي مختلفمانند دلار، يورو، پوند، ين و.... در مقابل هم معامله مي‌شوند. در اين بازار يک ارز را در مقابل ارز ديگري خريد و فروش مي‌کنند.

موسويان تصريح کرد: به اين بيان، کسي که سرمايه‌اي دارد و وقتي احساس مي‌کند ارزش يک ارز در حال افزايش است، آن ارز را خريداري مي‌کند و هنگاميکه ارزش آن افزايش يافت يا احتمال کاهش قيمت آن ارز را مي‌دهد به فروش آن مي‌پردازد و از مابه‌التفاوت قيمت خريد و فروش سود مي‌برد و در مواردي که پيش‌بيني‌اش خطا رود، ضرر مي‌کند.

دبير کميته فقهي سازمان بورس و اوراق بهادار با بيان اينکه چنين معامله‌اي از سابق بين مردم مرسوم بود، افزود: افراد صاحب سرمايه يا خود به چنين معامله‌اي اقدام مي‌کردند يا صرافي را به عنوان وکيل يا عامل خود قرار مي‌دادند و از او مي‌خواستند در مقابل حق‌العمل معين (اجرت) چنين معامله‌اي را براي آنان انجام دهد و سود و زيان از آن صاحب سرمايه باشد.

وي خاطرنشان کرد: بر اين اساس، شکل ساده معاملات فارکس از نظر شرعي اشکالي ندارد؛ زيرا تمام شرايط معامله را داشته و در ضمن آن هم، شرطي که مخالف شرع باشد، قيد نشده است.

موسويان تاکيد کرد: اگر اين نوع معامله از طريق اينترنت نيز انجام شود و تمام شرايط معامله درآن رعايت شود، به طور شرعي جايز است.

شکل جديد معاملات فارکس

دبير کميته فقهي سازمان بورس و اوراق بهادار ادامه داد: اين در حالي است که آنچه امروزه به عنوان بازار فارکس در اينترنت مطرح است، شکل ساده خود را از دست داده و فعالان اين بازار، به جاي خريد و فروش واقعي ارز به معاملات صوري و مجازي مي‌پردازند که از نظر شرعي داراي اشکالاتي است و موجب حرمت و عدم جواز اين نوع معاملات مي‌شود.

انواع مختلف فعاليت در فارکس

موسويان با اشاره به اينکه معاملات رايج فارکس امروزه به صورت‌هاي مختلف انجام مي‌گيرد، گفت: يکي از مهم‌ترين روش‌ها آن است که  برخي از کساني که خود را در محيط اينترنت به عنوان کارگزار بازار فارکس معرفي مي‌کنند و پايگاه يا وبلاگي به اين نام براي خود ايجاد کرده‌اند، داراي هويت مشخص واقعي نيستند و هدف آنها از اين کار کلاهبرداري است.

وي تصريح کرد: اين گروه با تبليغات گسترده و با فريب مردم سرمايه آنان را جمع کرده و ممکن است براي مدتي نيز سود بپردازند، اما بعد از مدتي اسم و رسم خودشان را از محيط اينترنت بر‌مي‌دارند، به‌طوري که مال باخته ، هيچ راهي براي استيفاء حق خود ندارد و همه سرمايه خود را از دست مي‌دهد.

دبير کميته فقهي سازمان بورس و اوراق بهادار تاکيد کرد: روشن است که اين گروه از معاملات فارکس نامشروع است.

وي به گروه دوم اشاره کرد و افزود: کساني هستند که خود را در محيط اينترنت به عنوان کارگزار فارکس معرفي مي‌کنند و داراي هويت مشخصي هم هستند و در پايگاه اينترنتي، معاملات سفارش شده توسط صاحب سرمايه را روز به روز در صفحه مخصوص او نمايش مي‌دهند و او نيز به اين گمان که گزارش واقعي است به آنان اطمينان مي‌کند.

موسويان ادامه داد: اما درحقيقت اين صفحه اينترنتي يک نمايش صوري بيش نبوده و واقعيت ندارد و آنان اموال سرمايه‌گذار را در جاي ديگري مثل قاچاق و... سرمايه گذاري کرده‌اند.

وي تصريح کرد: اين قسم از معاملات فارکس نيز به طور قطع شرعي نيست، زيرا سود حاصله هيچ مبناي معامله واقعي ندارد و صرفا برخواسته از بازي با اعداد و صفحه مجازي در اينترنت است.

دبير کميته فقهي خاطرنشان کرد: گروه سوم کساني هستند که خود را درمحيط اينترنت به عنوان کارگزار بازار فارکس معرفي مي‌کنند و چه بسا داراي هويت مشخصي هم باشند و در بازار ارز نيز فعاليت ‌مي‌کنند، اما نوع معاملاتشان شرعي نيست اين گروه به جاي خريد و فروش واقعي ارز اقدام به معاملات صوري آتي ارز مي‌کنند.

وي ابراز داشت: براي مثال، يک طرف متعهد مي‌شود يک ‌ميليون يورو را در مقابل يک‌ميليون و پانصد هزار دلار بفروشد و ديگري متعهد به خريد مي‌شود با اين فرض که هيچ يک قصد جدي خريد يا فروش يورو يا دلار را ندارند بلکه در پايان روز کاري، بر اساس قيمت‌هاي جديد تسويه نقدي مي‌کنند. به اين معنا که اگر قيمت يورو افزايش داشت فروشنده آتي مبلغي را به خريدار مي‌پردازد و اگر قيمت يورو کاهش داشت، خريدار آتي مبلغي را به فروشنده مي‌پردازد.

موسويان تاکيد کرد: گاهي اصلا معامله‌ آتي نيز در کار نيست، بلکه قرارداد روي تفاضل قيمت‌هاست؛ به اين بيان که دو طرف قرارداد، يک ميليون واحد تفاضل قيمت دلار با يورو مي‌بندند؛ به اين معنا که اگر تفاضل قيمت‌ها بيشتر شد اين طرف به اندازه يک ميليون برابر تغييرات قيمت به ديگري بپردازد و اگر تفاضل قيمت‌ها کمتر شد آن طرف به اندازه يک ميليون برابر تغييرات قيمت به ديگري بپردازد.

وي افزود: روشن است که چنين معاملاتي مبناي شرعي ندارد و درآمد حاصل از آنها نيز نوعي شرط بندي و اکل مال به باطل است.

وي گفت: گروه چهارم کساني هستند که خود را در محيط اينترنت به عنوان کارگزار فارکس معرفي مي‌کنند و چه بسا داراي هويت مشخصي هم باشند و به طور حقيقي هم معامله ارز انجام دهند، اما در ضمن قرارداد خود با صاحبان سرمايه شروطي مطرح مي‌کنند که آن شروط خلاف شرع است، براي مثال شرط مي‌کنند زمان هايي که معامله‌اي در کار نيست سرمايه را به صورت ربوي به بانک يا مؤسسه‌اي قرض داده و بهره دريافت کنند.

دبيرکميته فقهي سازمان بورس و اوراق بهادار تاکيد کرد: در همه صورت، معاملات فارکس به گونه‌اي طراحي شده که سود بردن يک ‌طرف هميشه با ضرر طرف ديگر رقم مي‌خورد، يعني يا قيمت ارز مورد معامله بالا مي‌رود يا پايين مي‌آيد و در هر حالت يا اين طرف سود مي‌برد و آن طرف ضرر يا بالعکس.

موسويان تصريح کرد: در اين شرايط، تنها کسي که در هر صورت سود مي‌برد، کارگزار فارکس است که درصد خود را از هر قراردادي مي‌گيرد؛ بنابرين به صورت طبيعي در اين بازار تنها افراد بسيار حرفه‌اي مي‌توانند سود ببرند و غالب ايرانياني که وارد اين بازار شده‌اند در کوتاه مدت بعد از چند معامله کل سرمايه‌شان را از دست داده‌اند.

وي ابراز داشت: در همه موارد معاملات فارکس، بخش قابل توجهي از سرمايه‌هاي ملي از کشور خارج شده و درصد کمي از آن به عنوان سود به کشور برمي‌گردد و از اين جهت نيز خلاف قوانين کشور بوده و آسيب جدي بر اقتصاد ملي مي‌زند.

موسويان در پايان تاکيد کرد: تذکر اين نکته نيز ضروري است که برخي با مطرح کردن شکل ساده معاملات فارکس درصدد گرفتن مجوز فقهي هستند در حالي که امروزه اين نوع از معاملات فارکس بسيار کم است و شکل رايج آن که در سطح وسيعي در اينترنت وجود دارد، شکل باطل فارکس محسوب مي‌شود.

اطلاعات موسسه

موسسه آموزش و تحقیقات کاربردی فقه اقتصادی طیبات، با همکاری جمعی از روحانیون دانش آموخته در علوم اقتصادی و کارشناس در موضوع فقه اقتصادی زیر نظر اساتید برجسته و صاحب نظر این رشته به منظور تامین نیاز علمی بخشهای مختلف اقتصادی کشور اعم از بانک، بورس، بیمه و بازار در زمینه «فقه کاربردی معاملات اسلامی»، فعالیت می کند. 
آدرس دفتر:  قم- خیابان انقلاب - کوچه 26-پلاک 6
تلفاکس: 37756752-025

ایمیل: این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید
سایت اینترنتی: www.،Tayebat.net